الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
580
ترجمه گويا و شرح فشرده اى بر نهج البلاغه ( فارسى )
هنگامى كه انسان به رفيقش نگاه كند با نگاه به صورتش از آنچه در قلبش نهفته است آگاه مىگردد و مىتواند ، حب و بغض را از چهره او بفهمد همان گونه كه با نگاه به خطوط كتاب مىتوان مدلول و مفهوم آن را فهميد . 2 - ابن ميثم مىگويد : منظور از قلب نفس و ذهن است و انتخاب لفظ مصحف ، براى آن بدين جهت است كه هرگاه بخواهيم از آنچه در ذهن است تعبيرى آوريم بايد آن را در لوح خيال با حروف ، تصور نمائيم آن گاه ادراك بينائى آن را در آنجا مىبيند و مىخواند ، بنا بر اين قلب همچون كتاب است كه الفاظ و حروف آن ديده و خوانده مىشود و به همين جهت به « بصره » اضافه شده است . 3 - مرحوم خوئى در شرح خود مىنويسد : دو احتمال دارد يكى اين كه قلب كتابى است كه آنچه چشم مىبيند در آن نوشته مىشود بنا بر اين چشم به منزله قلم است كه محسوسات را در صفحات قلب ترسيم مىكند . ديگر اين كه قلب ( عقل ) در ديده چشم اثر مىگذارد گاهى خوب را بد و احيانا بد را خوب مىبيند چنان كه مجنون پس از انتقادى كه در مورد عشقش به ليلى شنيد گفت : اگر در ديده مجنون نشينى * به غير از خوبى ليلى نبينى ! ( 784 . ) مدرك اين سخن در ذيل سخن 365 گذشت . و اضافه مىكنيم كه مرحوم كلينى در روضه كافى كلينى - روضه كافى - ص 22 ص 22 و « حرانى » در تحف حرانى - تحف العقول - صفحه 70 ضمن خطبه معروف بوسيله صفحه 70 ضمن خطبه معروف بوسيله ، آن را آوردهاند .